Nowelizacja Prawa energetycznego

W związku z wejściem w życie Ustawy z dnia 13 marca 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo energetyczne oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2026 roku, poz.516), zwanej dalej ustawą zmieniającą, która wprowadza w procesie przyłączenia do sieci szereg zmian, w szczególności dla podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, poniżej informujemy o najważniejszych zmianach dotyczących procesu przyłączeniowego w ENEA Operator sp. z o.o. 

Zaznaczamy przy tym, że nowelizacja ustawy Prawo energetyczne stanowi jedną z najważniejszych reform rynku energii w ostatnich latach i wprowadza istotne zmiany w funkcjonowaniu systemu elektroenergetycznego, w szczególności w zakresie przyłączania do sieci. Prosimy więc o zapoznanie się z niniejszymi informacjami i procedowanie wniosków o przyłączenie zgodnie z poniższymi zasadami.

Rozdział I - Wnioski o określenie warunków przyłączenia złożone od 30 kwietnia 2026 roku
 

1.    Nowa Opłata za złożenie wniosku o przyłączenie

Ustawa zmieniająca wprowadziła, dla podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, bezzwrotną opłatę za złożenie wniosku o określenie warunków przyłączenia, w wysokości 1 zł za każdy kilowat całkowitej mocy przyłączeniowej wskazanej we wniosku, nie więcej jednak niż 100 000 zł, tzw. „opłata za wniosek”.

Należy zwrócić uwagę, iż opłatę za wniosek wnosi się dla każdego miejsca przyłączenia i każdego z przyłączy, wskazanego we wniosku o określenie warunków przyłączenia. 

Wpłacana opłata za wniosek będzie objęta przepisami ustawy o VAT, a wskazaną w ustawie zmieniającej wartość, należy traktować jako wartość brutto.

Jeśli wnioskodawca we wniosku o określenie warunków przyłączenia zamierza zaproponować więcej niż jedno miejsce przyłączenia, należy uszeregować je wg kolejności priorytetu, w którym Wnioskodawca chciałby, aby możliwość przyłączenia jego instalacji lub sieci została rozpatrzona.

Jeśli podmiot przyłączany wnioskuje o kilka przyłączy, wymaga się poniesienia opłaty od mocy dla wszystkich przyłączy (od sumy mocy). W przypadku instalacji mających w założeniach parametry mocy w dwóch kierunkach (pobór i oddanie), należy uiścić opłatę jedynie od większej z wartości wnioskowanej mocy przyłączeniowej danego przyłącza. 

Dla rozpatrzenia wniosku o cable pooling, opłata ponoszona jest dla mocy jak dla nowego wniosku (zasady jak opisano wyżej).

Niewniesienie opłaty za wniosek lub wniesienie niepełnej opłaty przez Wnioskodawcę skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia. 

Na potrzeby uiszczenia opłaty za wniosek obowiązują następujące numery rachunków bankowych dla wpłat oraz sposób ich oznaczenia:

a)    wytwórców, magazynów zakwalifikowanych do II lub III grupy przyłączeniowej, odbiorców zakwalifikowanych do II grupy przyłączeniowej oraz sieci dystrybucyjnych o charakterze odbiorczo-wytwórczym zakwalifikowanych do II lub III grupy przyłączeniowej

Właściwym jest rachunek bankowy 05 1020 1026 0000 1102 0766 5732.

W tytule wpłaty należy zamieszczać następujący opis "opłata za wniosek - obiekt ……… (wpisać nazwę obiektu, która będzie umieszczona na Wniosku o określenie warunków przyłączenia) ………MW (wpisać moc, która będzie określona we wniosku o określenie warunków przyłączenia) gm. …...... (wpisać nazwę gminy lub gmin na terenie, której zlokalizowany ma być obiekt zgodnie z wnioskiem o określenie warunków przyłączenia)”.

b)    odbiorców lub sieci dystrybucyjnych o charakterze odbiorczym, zakwalifikowanych do III grupy przyłączeniowej

Właściwym jest rachunek bankowy 27 1020 1026 0000 1102 0766 5724.

W tytule wpłaty należy zamieszczać następujący opis "opłata za wniosek - obiekt ……… (wpisać nazwę obiektu, która będzie umieszczona na Wniosku o określenie warunków przyłączenia) ……… kW (wpisać moc, która będzie określona we wniosku o określenie warunków przyłączenia) gm. …...... (wpisać nazwę gminy lub gmin na terenie, której zlokalizowany ma być obiekt zgodnie z wnioskiem o określenie warunków przyłączenia.

Potwierdzenie wpłaty Opłaty za wniosek należy każdorazowo dołączyć do wniosku o określenie warunków przyłączenia.

2.    Zaliczka od podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci – „Zaliczka” [podstawa prawna: art. 7 ust. 8a ustawy Prawo energetyczne].

Ustawa zmieniająca podwyższyła zaliczkę na poczet opłaty przyłączeniowej oraz ustanowiła szerszy krąg podmiotów objętych obowiązkiem wniesienia zaliczki.

Zaliczka na poczet opłaty za przyłączenie wzrasta z 30 zł do 60 zł za każdy kilowat mocy przyłączeniowej wskazanej we wniosku o określenie warunków przyłączenia za każde przyłącze (niezależnie od liczby wskazanych miejsc przyłączenia), przy czym maksymalna kwota zaliczki nie może przekroczyć 6 mln zł. 

Obowiązek wnoszenia zaliczki został rozszerzony na wszystkie podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci o napięciu wyższym niż 1 kV, tj. o odbiorców energii elektrycznej oraz OSDn.

Na potrzeby uiszczenia zaliczki na poczet opłaty za przyłączenie obowiązują następujące numery rachunków bankowych dla wpłat oraz sposób ich oznaczenia:

a)    wytwórców, magazynów zakwalifikowanych do II lub III grupy przyłączeniowej, odbiorców zakwalifikowanych do II grupy przyłączeniowej oraz sieci dystrybucyjnych o charakterze odbiorczo-wytwórczym zakwalifikowanych do II lub III grupy przyłączeniowej

Właściwym jest rachunek bankowy 49 1020 1026 0000 1902 0232 9936.

W tytule wpłaty należy zamieszczać następujący opis: “zaliczka ustawowa- wniosek z dnia ............….. (wpisać datę umieszczoną na wniosku o określenie warunków przyłączenia) obiekt …................ (wpisać nazwę lub rodzaj obiektu umieszczoną na Wniosku o określenie warunków przyłączenia), …… MW (wpisać moc określoną we wniosku o określenie warunków przyłączenia) gm.… .... (wpisać nazwę gminy lub gmin na terenie, której zlokalizowany ma być obiekt zgodnie z wnioskiem o określenie warunków przyłączenia)”.

b)    odbiorców lub sieci dystrybucyjnych o charakterze odbiorczym, zakwalifikowanych do III grupy przyłączeniowej

Właściwym jest rachunek bankowy 13 1020 1026 0000 1602 0766 1657.

W tytule wpłaty należy zamieszczać następujący opis: “zaliczka ustawowa - wniosek z dnia ............….. (wpisać datę umieszczoną na wniosku o określenie warunków przyłączenia) obiekt …............. (wpisać nazwę lub rodzaj obiektu umieszczoną na Wniosku o określenie warunków przyłączenia), ……… kW (wpisać moc określoną we wniosku o określenie warunków przyłączenia) gm.….... (wpisać nazwę gminy lub gmin na terenie, której zlokalizowany ma być obiekt zgodnie z wnioskiem o określenie warunków przyłączenia)”. 

Niewniesienie zaliczki na poczet opłaty za przyłączenie do sieci lub wniesienie niepełnej zaliczki przez Wnioskodawcę skutkować będzie pozostawieniem wniosku bez rozpatrzenia.

Rozdział II - Sprawy rozpoczęte przed 30 kwietnia 2026 r.

Wejście w życie ustawy zmieniającej, wprowadza również nowe obowiązki dla podmiotów ubiegających się o przyłączenie do sieci elektroenergetycznej o napięciu znamionowym wyższym niż 1 kV, które przed 30 kwietnia 2026 r.:

1.    Złożyły wnioski o określenie warunków przyłączenia, a wnioski te nie zostały do 30 kwietnia 2026 roku rozpatrzone.

1.1.    Podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci, które przed 30 kwietnia 2026 r. złożyły wniosek o określenie warunków przyłączenia i wniosek ten nie został rozpatrzony, wnoszą „Opłatę za wniosek” w terminie 60 dni [tj. maksymalnie do 29 czerwca 2026 r.]. Bieg terminu na rozpatrzenie wniosku, ulega zawieszeniu do dnia wniesienia opłaty za wniosek. W przypadku niewniesienia opłaty za wniosek w ww. terminie, wniosek o określenie warunków przyłączenia pozostawia się bez rozpatrzenia [podstawa prawna: art. 10 ust. 1 i 2 ustawy zmieniającej].

Wysokość wymaganej Opłaty za wniosek określa się jak dla nowego wniosku, zgodnie z opisem Rozdział I.

1.2.    Podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci, które przed 30 kwietnia 2026 r. złożyły wniosek o określenie warunków przyłączenia, wnoszą albo uzupełniają zaliczkę do wysokości określonej w art. 7 ust. 8a i 8b ustawy Prawo energetyczne (tj. 60 zł / kW mocy przyłączeniowej, jednak nie więcej niż 6 000 000 zł). W przypadku braku wniesienia albo uzupełnienia zaliczki w określonych poniżej terminach, warunki przyłączenia tracą ważność (dot. pkt 1.2.1. i 1.2.2.) lub wniosek o określenie warunków przyłączenia pozostawia się bez rozpoznania (dot. pkt 1.2.3.).

1.2.1.    Podmioty, dla których przed 30 kwietnia 2026 r. było wymagane wniesienie zaliczki, a które przed 30 kwietnia 2026 r. wniosły zaliczkę w wysokości 30 zł / kW mocy przyłączeniowej, uzupełniają zaliczkę do wysokości określonej w art. 7 ust. 8a i 8b ustawy Prawo energetyczne w terminie 30 dni od dnia otrzymania warunków przyłączenia, na rachunek bankowy, na który wpłacona została pierwotna zaliczka, podając w tytule przelewu numer wydanych warunków przyłączenia. 

1.2.2.    Podmioty, dla których przed 30 kwietnia 2026 r. było wymagane wniesienie zaliczki, a które przed 30 kwietnia 2026 r. nie wniosły zaliczki, wnoszą zaliczkę w wysokości określonej w art. 7 ust. 8a i 8b ustawy Prawo energetyczne w terminie 30 dni od dnia otrzymania warunków przyłączenia, na rachunek bankowy wskazany w Rozdziale I, podając w tytule przelewu numer wydanych warunków przyłączenia.

1.2.3.    Podmioty, dla których przed 30 kwietnia 2026 r. nie było wymagane wniesienie zaliczki, wnoszą zaliczkę w wysokości określonej w art. 7 ust. 8a i 8b ustawy Prawo energetyczne w terminie 60 dni [tj. maksymalnie do 29 czerwca 2026 r.], na rachunek bankowy wskazany w Rozdziale I.

1.3.    Podmioty które przed 30 kwietnia 2026 r. złożyły wniosek o określenie warunków przyłączenia i wniosek ten nie został rozpatrzony w przypadku określenia warunków przyłączenia, składają zabezpieczenie zgodnie z art. 7 ust. 8c_¹-8c_⁶ ustawy Prawo energetyczne w terminie nie później niż 14 dni od dnia zawarcia umowy o przyłączenie, pod rygorem wygaśnięcia umowy z mocy prawa. Wymagane zabezpieczenia wykonania umowy określone zostaną w projekcie umowy o przyłączenie do sieci.

2.    Posiadają wydane warunki przyłączenia, a nie zawarły umowy o przyłączenie do sieci.

2.1.    Podmioty, które przed 30 kwietnia 2026 r. otrzymały warunki przyłączenia, których ważność upływa po 16 kwietnia 2027 r., ale nie zawarły umowy o przyłączenie do sieci, wnoszą albo uzupełniają zaliczkę do wysokości określonej w art. 7 ust. 8a i 8b ustawy Prawo energetyczne (tj. 60 zł / kW mocy przyłączeniowej, jednak nie więcej niż 6 000 000 zł), w terminie wynikającym z ustawy zmieniającej.  W przypadku braku wniesienia albo uzupełnienia zaliczki w określonym powyżej terminie, warunki przyłączenia tracą ważność.

2.2.    Podmioty, które przed 30 kwietnia 2026 r. otrzymały warunki przyłączenia, ale nie zawarły umowy o przyłączenie do sieci, składają zabezpieczenie zgodnie z art. 7 ust. 8c_¹–8c_⁶ ustawy Prawo energetyczne, w wysokości jednej czwartej kwoty zabezpieczenia ustalonej zgodnie z art. 7 ust. 8c_¹ ustawy Prawo energetyczne, w terminie nie późniejszym niż 14 dni od dnia zawarcia umowy o przyłączenie, pod rygorem wygaśnięcia umowy z mocy prawa. Wymagane zabezpieczenia wykonania umowy będą określone w nowej umowie o przyłączenie.

3.    Posiadają zawarte, ale niezrealizowane umowy o przyłączenie.

3.1.    Podmioty, które przed 30 kwietnia 2026 r. zawarły umowę o przyłączenie do sieci z terminem przyłączenia późniejszym niż 3 lata, liczonym od 16 października 2026 r. (tj. przypadającym po 16 października 2029 r.), składają zabezpieczenie zgodnie z art. 7 ust. 8c_¹-8c_⁶ ustawy Prawo energetyczne, w wysokości jednej czwartej kwoty określonej w art. 7 ust. 8c_¹ ustawy Prawo energetyczne, w terminie wynikającym z ustawy zmieniającej pod rygorem wygaśnięcia umowy z mocy prawa.

Rozdział III - Kluczowe zmiany dodatkowe

1.    Ustawa zmieniająca dokonała skrócenia okresu ważności warunków przyłączenia do sieci elektroenergetycznej z 2 lat do 1 roku (z wyjątkiem: instalacji lub obiektów niezbędnych dla zasilania wyłącznie kolejowej sieci trakcyjnej lub służących wyłącznie do kierowania i sterowania ruchem kolejowym, morskich farm wiatrowych oraz energetyki jądrowej). 
Zmiana obejmuje także warunki przyłączenia wydane na skutek dotychczas złożonych wniosków o określenie warunków przyłączenia, które nie zostały rozpatrzone przed 30 kwietnia 2026 roku. Warunki przyłączenia określone przed 30 kwietnia 2026 r. zachowują wskazany okres ważności: 2 lata od daty ich doręczenia.

2.    Ustawa zmieniająca rozszerzyła formułę cable pooling o możliwość współdzielenia przyłącza na wszystkie rodzaje instalacji, w tym magazyny energii, z zastrzeżeniem, że przepisu nie stosuje się do instalacji lub magazynów energii elektrycznej, dla których miejscem przyłączenia do sieci jest instalacja odbiorcy końcowego.

3.    Ustawa zmieniająca wprowadziła tzw. “Kamień milowy” w realizacji inwestycji energetycznych. Na inwestorów przyłączających się do sieci o napięciu wyższym niż 1 kV został nałożony obowiązek przedstawienia w OSD ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę – w przypadkach, w których decyzja o pozwoleniu na budowę jest wymagana przepisami prawa budowlanego - w ustawowo określonych terminach, pod rygorem wygaśnięcia umowy z mocy prawa. 

4.    Na podstawie uchwalonej ustawy zmieniającej zniesiony zostaje obowiązek przedstawienia przez podmioty ubiegające się o przyłączenie do sieci o napięciu znamionowym powyżej 1 kV wraz z wnioskiem o określenie warunków przyłączenia (z wyjątkiem przyłączania w formule cable pooling) dokumentów potwierdzających:
- tytuł prawny Wnioskodawcy do korzystania z nieruchomości wskazanej we wniosku
- zgodność zamierzenia Wnioskodawcy z miejscowym planem zagospodarowania lub uzyskaną decyzją o warunkach zabudowy (o ile konieczność jej uzyskania wynika z przepisów odrębnych),
i zastąpienie ich oświadczeniami Wnioskodawcy, przy czym OSD przysługuje prawo wezwania do przedstawienia stosownych dokumentów i ich weryfikacji.
 

Rozdział IV - Informacje końcowe

Opisane w niniejszym komunikacie zmiany dotyczą wyłącznie wybranych elementów procesu przyłączeniowego zawartych w ustawie zmieniającej. 

Ustawa zmieniająca, wprowadza również inne istotne regulacje, które mogą mieć znaczenie dla podmiotów przyłączanych. 

W związku z powyższym, każdy zainteresowany, powinien dokonać samodzielnej analizy pełnej treści ustawy zamieniającej pod kątem wpływu nowych regulacji na jego instalacje lub sieci, złożone wnioski o przyłączenie do sieci, wydane warunki przyłączenia, a także zawarte umowy przyłączeniowe. 

Jednocześnie należy podkreślić, że niespełnienie wymaganych ustawą obowiązków lub niedochowanie terminów może skutkować z mocy prawa m.in. wygaśnięciem umów, czy też utratą ważności warunków przyłączenia albo pozostawienia wniosków o określenie warunków przyłączenia bez rozpatrzenia, stąd zachęcamy do skrupulatnej analizy nowych wymogów oraz terminowego dopełniania formalności.

Jako ENEA Operator sp. z o.o. nie wykluczamy możliwości dalszej komunikacji związanej ze skutkami ustawy zmieniającej. 
Zmiany druków wniosków, wytycznych i zasad wnioskowania o przyłączenie, zawartych na stronie internetowej Spółki, będą aktualizowane sukcesywnie. Prosimy o zachowanie cierpliwości – czynimy starania możliwe sprawnego implementowania nowego stanu prawnego.