Szukaj

Instalacja domowa - Praktyczne porady - Dla domu

Instalacja elektryczna w domu zwana również instalacją odbiorczą ma zapewnić możliwość zasilania wszelkiego rodzaju odbiorników elektrycznych używanych w gospodarstwie domowym w sposób wygodny i bezpieczny. Instalacja ta "zaczyna się" za licznikiem energii elektrycznej, a jej wykonanie, rozbudowa i konserwacja przynależy do odbiorcy energii elektrycznej. Wszelkie prace instalacyjne powinny być prowadzone przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia elektryczne.

Instalacja domowa jest zespołem różnorodnych elementów elektrycznych połączonych ze sobą przewodami. Dzieli się ona na obwody zasilające poszczególne urządzenia - lub ich grupy - nazywane odbiornikami . W skład poszczególnych obwodów - zależnie od ich przeznaczenia - wchodzi aparatura zabezpieczająco - sterująca umieszczona w rozdzielnicy, łączniki (wyłączniki) oświetlenia, gniazda wtykowe i wypusty przyłączeniowe.

Jaka powinna być liczba obwodów w domowej instalacji elektrycznej?

Liczba obwodów w domowej instalacji zależy od rozmieszczenia gniazd i punktów oświetleniowych oraz rodzaju i mocy urządzeń elektrycznych. Każdy obwód chroniony jest oddzielnym wyłącznikiem nadmiarowo - prądowym o prądzie nominalnym dobranym do obciążenia tego obwodu - zwykle 6 - 16 A. Moc urządzeń zainstalowanych w jednym obwodzie nie może przekraczać 3,5 kW, a liczba punktów oświetleniowych nie może być większa niż 20, natomiast gniazd wtykowych nie więcej niż 10.

Przy zasilaniu z sieci trójfazowej rozdział na obwody powinien zapewniać możliwie równomierne obciążenie poszczególnych faz. Warto też podłączyć obwody tak, aby do każdego pomieszczenia doprowadzone było zasilanie z dwóch różnych faz, co w razie awarii jednej fazy umożliwi przynajmniej częściowe korzystanie z urządzeń elektrycznych w tym pomieszczeniu.

W jaki sposób można układać przewody instalacji elektrycznej?

W domowych instalacjach elektrycznych rozprowadzenie przewodów może odbywać się w rurkach instalacyjnych przykrytych tynkiem, bezpośrednio w warstwie tynku, w listwach instalacyjnych lub na powierzchni ściany. Ułożenie przewodów w rurkach wymaga wykucia w ścianie bruzd o głębokości 2 - 2,5 cm i zamocowania elastycznej rurki plastikowej nazywanej popularnie „peszlem” oraz pokrycie jej tynkiem.

Do ułożenia bezpośrednio w tynku używa się przewodów wielożyłowych płaskich, w podwójnej izolacji o oznaczeniu YDYp. Przewody mocuje się wstępnie opaskami z taśmy aluminiowej do ściany, a następnie pokrywa tynkiem. W miejscach rozgałęzienia montowane są puszki izolacyjne, w których mieszczą się złącza przewodów.

Prowadzenie przewodów po powierzchni ściany wykonuje się najczęściej w korytkach instalacyjnych lub sztywnych rurkach. Produkowane obecnie korytka umożliwiają estetyczne poprowadzenie instalacji na powierzchni ściany, a dostosowany do nich osprzęt umożliwia łatwe zamontowanie gniazd i wyłączników. Można w nich również umieścić przewody instalacji antenowej, telefonicznej, komputerowej oraz internetowej.

Natomiast instalacje nawierzchniowe prowadzone w sztywnych rurkach osłonowych układane są najczęściej w pomieszczeniach gospodarczych, gdzie nie wymaga się wysokiej estetyki ułożenia instalacji. Grubsze przewody można również mocować specjalnymi obejmami bezpośrednio do podłoża. W instalacjach prowadzonych po wierzchu na powierzchni ścian montuje się puszki, wyłączniki i gniazda typu natynkowego.

Jakie powinny być przekroje przewodów instalacyjnych?

Dobór przekroju przewodów uzależniony jest przede wszystkim od przewidywanego obciążenia w danym obwodzie. Przy długich przewodach uwzględnia się także spadki napięcia przy nominalnym obciążeniu. Praktycznie większość obwodów w instalacjach domowych wykonuje się przewodami o przekroju 1,5 mm2 lub 2,5 mm2. Jedynie zasilanie odbiorników o dużej mocy, jak też doprowadzenie energii elektrycznej do obiektów poza budynkiem mieszkalnym (np. garażu, budynku gospodarczego) wykonywane jest przewodami o większym przekroju.

Gdzie umieścić i jak wyposażyć rozdzielnicę główną?

Rozdzielnica główna, która pełni funkcję centrali sterująco - zabezpieczającej powinna być zlokalizowana w pobliżu wejścia do domu w miejscu łatwo dostępnym. Najczęściej montowana jest wiatrołapie lub hollu. Wielkość rozdzielnicy określa liczba modułów aparatury możliwych do zainstalowania w jej wnętrzu, co z kolei zależy od stopnia rozbudowania instalacji domowej. W domach jednorodzinnych rozdzielnica powinna umożliwiać zamontowanie przynajmniej 24 modułów, a także uwzględniać wolne miejsca na ewentualną rozbudowę instalacji. Podstawowym wyposażeniem rozdzielnicy jest główny wyłącznik nadmiarowoprądowy, wyłącznik różnicowoprądowy oraz zabezpieczenia poszczególnych obwodów. W rozdzielnicy montuje się również dodatkową aparaturę: zabezpieczającą np. ochronniki przeciwprzepięciowe, sterującą np. styczniki, zegary oraz sygnalizacyjną np. lampki kontrolne.

W rozdzielnicy warto umieścić także główny wyłącznik odłączający dopływ energii elektrycznej do urządzeń nie wymagających stałego zasilania. Dzięki niemu nie trzeba będzie kontrolować przed opuszczeniem domu czy wszystkie odbiorniki zostały odłączone, co zwiększy bezpieczeństwo użytkowania instalacji.

Jak ustalić rozmieszczenie gniazd wtykowych i łączników oświetleniowych?

Ich ilość i usytuowanie zależy od użytkowanych w domu odbiorników elektrycznych i ich rozmieszczenia. W praktyce nigdy nie udaje się w pełni przewidzieć gdzie powinny być umieszczone. Dlatego warto przewidzieć możliwość łatwej rozbudowy instalacji np. poprzez ułożenie przewodów z zasilaniem dwustronnym. Standardowe wysokości umieszczenia wyłączników to 1,4 m od podłogi, a gniazd w pokojach - 0,3 m w kuchni i łazience - 1,2 m.

Jakie są rodzaje łączników oświetleniowych?

Łączniki oświetleniowe nazywane też wyłącznikami służą do załączania oświetlenia i zależnie od konfiguracji obwodu instalowane są różne ich odmiany. Łącznik pojedynczy umożliwia załączanie jednego obwodu oświetlenia (jednego lub kilku punktów oświetleniowych jednocześnie). Łącznik podwójny (świecznikowy) pozwala na niezależne sterowanie dwoma obwodami np. załączanie jednej grupy żarówek lub drugiej albo obu jednocześnie. Łączniki schodowe i krzyżowe stosowane są do sterowania oświetleniem z kilku punktów (włączanie w jednym miejscu wyłączanie w innym). Oprócz łączników w obwodach oświetleniowych mogą być montowane ściemniacze pozwalające na płynną regulację intensywności oświetlenia.

W jaki sposób zapewnić samoczynne wyłączanie się ogrzewania akumulacyjnego w czasie obowiązywania "droższej" taryfy?

Automatyczne sterowanie pracą urządzeń akumulacyjnych, które powinny być zasilane jedynie w czasie obowiązywania tzw. taryfy nocnej zapewnia zegar sterujący zainstalowany w rozdzielnicy i podłączony do oddzielnego obwodu. Zaprogramowanie godzin włączania i wyłączania powinno odpowiadać wskazaniom zegara sterującego zamontowanego w liczniku. Co pewien czas należy sprawdzać synchronizację czasów na obu zegarach i ewentualnie skorygować jego wskazania. Zegar sterujący pracą urządzeń akumulacyjnych warto wyposażyć w wyłącznik sterowany ręcznie, co pozwoli - w razie potrzeby - załączyć zasilanie w dowolnym czasie.

Jak zapewnić ogrzewanie podczas dłuższej nieobecności mieszkańców?

Problem utrzymania tzw. temperatury dyżurnej (8 - 10 st. C) podczas dłuższej nieobecności mieszkańców dotyczy głównie domów ogrzewanych paliwem stałym. W czasie wyjazdu na ferie zimowe czy urlop nie zawsze można zapewnić opiekę nad domem połączoną z uzupełnianiem paliwa w kotle i kontrolą funkcjonowania instalacji centralnego ogrzewania. Problem ten można rozwiązać instalując w obiegu grzewczym kocioł elektryczny sterowany termostatem zamontowanym w jednym z pomieszczeń. Moc grzewcza takiego kotła może być o 50- 60 % mniejsza niż wynika to za zapotrzebowania mocy, gdyż będzie on utrzymywał znacznie niższą temperaturę niż przy normalnym użytkowaniu domu. Kocioł powinien być podłączony do niezależnego obwodu zasilania zabezpieczonego wyłącznikiem nadprądowym o prądzie nominalnym dostosowanym do jego mocy. Dyżurne ogrzewanie elektryczne charakteryzuje się wysoką niezawodnością i nie wymaga dozorowania. W przypadku przerw w dostawie energii elektrycznej, po załączeniu zasilania, kocioł samoczynnie wznowi swoje działanie. Ze względu na stosunkowo niską temperaturę utrzymywaną w pomieszczeniach, koszty utrzymania ogrzewania dyżurnego w taki sposób, nie będą wysokie.

Czy warto instalować oświetlenie awaryjne?

Samoczynnie - załączające się oświetlenie awaryjne w przypadku przerw w dostawie energii elektrycznej lub uszkodzenia w instalacji domowej zwiększa bezpieczeństwo użytkowania nieruchomości, chroni bowiem przed możliwością potknięcia się, upadku gdy niespodziewanie zgaśnie światło. Instalację taką można wykonać jako zasilaną centralnie z akumulatora lub formie pojedynczych opraw wyposażonych we własne źródło zasilania. Rozmieszczenie punktów oświetlenia awaryjnego powinno umożliwiać swobodne przemieszczanie się po domu, a więc montujemy je przede wszystkim w korytarzach, łazience, kuchni.

Informacja

Witaj, korzystasz z przeglądarki ( bądź ustawień wyświetlania) w wersji niższej niż Internet Explorer 11. Z tego powodu strona może wyświetlać się niepoprawnie. Proponujemy wyświetlanie strony w przeglądarkach Mozilla Firefox oraz Chrome.