Szukaj

Praktyczne porady - bezpieczna instalacja

Bezpieczne użytkowanie instalacji elektrycznej zależy przede wszystkim od prawidłowego jej wykonania i zastosowania aparatury chroniącej przed porażeniem i pożarem. Do podstawowych zabezpieczeń należą wyłączniki nadprądowe i różnicowoprądowe, a jako zabezpieczenie przed skutkami przepięć instalowane są ochronniki przeciwprzepięciowe. Ważny jest również dobór odpowiedniego przekroju przewodów i zabezpieczenie ich przed uszkodzeniem oraz zapewnienie dobrego styku na wszelkich połączeniach. Nie zwalnia to jednak użytkowników od zachowania ostrożności przy korzystaniu z urządzeń elektrycznych, jak też reagowania na wszelkie nieprawidłowości w ich funkcjonowaniu.

Jak dobierać wyłączniki nadprądowe?

Wyłączniki nadprądowe nazywane popularnie bezpiecznikami chronią instalację przed skutkami zwarcia lub nadmiernego obciążenia. Montowane są dla poszczególnych obwodów odbiorczych, przy czym do jednego wyłącznika nie można podłączyć więcej niż 10 gniazdek wtyczkowych lub 20 punktów oświetleniowych. Urządzenia podłączone na stałe do instalacji (kuchenki elektryczne, bojlery, hydrofory, grzejniki akumulacyjne) oraz pralki, zmywarki powinny być zasilane z oddzielnych obwodów zabezpieczonych indywidualnym wyłącznikiem nadprądowym. Prąd nominalny wyłącznika musi być dostosowany do dopuszczalnego obciążenia i zwykle wynosi 16 A dla gniazd oraz 10 A dla oświetlenia.

Odbiorniki trójfazowe oraz inne odbiorniki o dużym poborze mocy chronione są wyłącznikami o prądzie znamionowym określanym indywidualnie. Przy ich doborze trzeba też zwrócić uwagę na rodzaj obciążenia. W obwodach z silnikami pobierającymi znaczny prąd przy rozruchu montowane są wyłączniki o charakterystyce czasowo - prądowej oznaczanej literą C lub D, natomiast w pozostałych instaluje się wyłączniki o charakterystyce B.

Kiedy należy zamontować ograniczniki poboru prądu?

Ograniczniki pobieranej energii elektrycznej nazywane również wyłącznikami pierwszeństwa instalowane są w budynkach, w których energia elektryczna wykorzystywana jest do gotowania, ogrzewania i przygotowania ciepłej wody. Ich działanie polega na automatycznym odłączeniu zasilania np. ogrzewania, gdy równocześnie korzysta się z kuchenki elektrycznej. Unika się w ten sposób zadziałania zabezpieczenia przed przeciążeniem, gdy moc przyłączeniowa nie wystarcza do pokrycia zapotrzebowania na energię elektryczną. Zainstalowanie tego ogranicznika wymaga rozdzielenia obwodów na dwie grupy - tzw. obwodów priorytetowych zasilanych stale i obwodów odłączanych w przypadku przekroczenia poboru mocy. Jako obwód odłączany wydziela się najczęściej instalację grzewczą, której wyłączenie na krótki czas nie spowoduje wychłodzenia pomieszczeń dzięki bezwładności cieplnej budynku. Jego załączenie nastąpi samoczynnie gdy spadnie pobór prądu w pozostałych obwodach.

Jaka funkcję pełnią wyłączniki różnicowoprądowe?

Wyłączniki różnicowo-prądowe zapewniają skuteczną ochronę przed porażeniem nie tylko przy dotyku pośrednim (np. dotknięcie urządzenia w którym nastąpiło uszkodzenie izolacji) ale również dotykiem bezpośrednim - np. dotknięcie przewodu pod napięciem, zacisków w gniazdku czy wyłączniku. Jego działanie polega na porównywaniu prądu płynącego w przewodzie fazowym i neutralnym - gdy pojawi się różnica przekraczająca jego prąd uruchomienia (zwykle 30 mA) nastąpi szybkie odłączenie zasilania.

Prąd różnicowy może pojawić się w wyniku "ucieczki" do masy spowodowanej uszkodzeniem izolacji przewodów lub zawilgoceniem wewnątrz urządzeń elektrycznych. Wysoka czułość wyłącznika może niekiedy sprawiać kłopoty przy użytkowaniu starych urządzeń elektrycznych zwłaszcza pracujących w warunkach podwyższonej wilgotności powietrza. Wtedy wyłącznik uniemożliwi ich użytkowanie i konieczna będzie wymiana wyeksploatowanego juz sprzętu.

W nowych instalacjach wyłącznik różnicowo - prądowy o prądzie zadziałania 30 mA powinien być zamontowany w obwodach zasilających odbiorniki w łazienkach i innych pomieszczeniach o podwyższonym zagrożeniu porażeniem prądem. Często montowany jest również dla całej instalacji domowej, co może przysporzyć kłopotów podczas użytkowania. Uszkodzenie w jednym z obwodów uniemożliwi bowiem korzystanie z energii elektrycznej w całym domu do czasu usunięcia niesprawności. Dlatego lepiej założyć dwa - trzy wyłączniki różnicowo-prądowe dla kilku zgrupowanych obwodów (np. oddzielnie dla pomieszczeń „mokrych”, zasilania urządzeń użytkowanych na zewnątrz domu i pozostałych odbiorników). Zainstalowanie wyłącznika różnicowo - prądowego wymaga doprowadzenia do odbiorników trzech przewodów - fazowego L, neutralnego N oraz ochronnego PE.

Czy warto zamontować ochronnik przeciwprzepięciowy?

Ochronniki przeciwprzepięciowe zabezpieczają urządzenia elektroniczne (komputery, sprzęt audio - video) przed impulsami wysokonapięciowymi, które mogą pojawić się w domowej instalacji elektrycznej na skutek wyładowań atmosferycznych lub awarii w sieci elektroenergetycznej. Ochronnik przeciwprzepięciowy zamontowany w rozdzielnicy spowoduje wtedy odprowadzenie impulsu napięciowego do ziemi. Ich elementem roboczym jest waristor - półprzewodnikowy element, którego rezystancja zależy od wartości doprowadzonego napięcia. Gdy wzrośnie ono ponad bezpieczną wartość gwałtownie maleje rezystancja waristora i prąd może spłynąć do ziemi.

Ograniczniki mogą być wyposażone w wymienne wkładki - wtedy po zadziałaniu sygnalizowanym zmianą koloru wskaźnika lub zapaleniem się lampki trzeba je wymienić. Wygodniejsze ale i droższe są ochronniki, w których wystarczy przestawić dźwignię, aby przywrócić funkcję ochrony przepięciowej. Zadziałanie ochronnika nie powoduje zakłóceń w funkcjonowaniu instalacji, dlatego po każdej burzy warto sprawdzić czy ochronnik nie zadziałał.

Czy instalacja elektryczna w łazience wymaga specjalnego zabezpieczenia?

Łazienka jest pomieszczeniem stwarzającym szczególnie duże zagrożenie porażenia prądem, dlatego przepisy narzucają określone wymagania dla instalowanego tam osprzętu. W łazience wydzielone są strefy wokół wanny lub brodzika i zależnie od odległości od tych urządzeń, instalacja elektryczna musi spełniać pewne wymagania. Strefa 0 i I obejmuje wewnętrzny i zewnętrzny obrys wanny i w tym obszarze nie wolno instalować żadnych wyłączników, gniazd, urządzeń elektrycznych (z wyjątkiem podłączonych na stałe podgrzewaczy). Strefa II obejmuje obszar o szerokości do 60 cm od obrysu wanny bądź brodzika i można tam zamontować jedynie oprawy oświetleniowe bryzgoszczelne i w II klasie ochronności. Strefa III to obszar znajdujący się w odległości do 2,4 m od strefy II (czyli 3 m od krawędzi wanny). Dopuszczalne jest tam zamontowanie gniazd i wyłączników oraz urządzeń elektrycznych pod warunkiem zasilania ich z obwodu zabezpieczonego wyłącznikiem różnicowoprądowym o prądzie zadziałanie 30 mA.

Jak postępować w przypadku awarii zasilania?

Wyłączenie dopływu energii elektrycznej może być spowodowane zadziałaniem urządzeń zabezpieczających w instalacji domowej (bezpieczników, wyłączników różnicowoprądowych) jak też awarią w sieci zasilającej lub prowadzonymi przez Eneę Operator pracami planowanymi*. Wstępnie, przyczynę awarii określamy obserwując sąsiednie domy (czy pali się w nich światło), oświetlenie ulicy, ewentualnie lampki kontrolne zasilania w rozdzielnicy.

Brak światła w okolicy świadczy o uszkodzeniu na sieci zasilającej i fakt ten ewentualnie zgłaszamy na pogotowie energetyczne pod numer telefonu - 991. Jeśli jednak sieć jest zasilana, to należy sprawdzić w rozdzielnicy czy nie zadziałały zabezpieczenia w wyniku przeciążenia lub zwarcia w instalacji. Trzeba również sprawdzić wyłącznik różnicowoprądowy. Jeśli przy próbie załączenia, zabezpieczenie natychmiast reaguje, należy odłączyć wszystkie odbiorniki i ponowić próbę. Gdy zabezpieczenia nie reagują -  podłączamy kolejno poszczególne odbiorniki, a zadziałanie zabezpieczenia w momencie włączenia jednego z nich wskazuje na uszkodzenie właśnie w tym urządzeniu. Może się też zdarzyć, że zadziałają bezpieczniki przedlicznikowe, do których nie mamy dostępu. W takiej sytuacji należy powiadomić pogotowie energetyczne.

* Brak zasilania może być spowodowany również wykonywaniem prac planowych (eksploatacyjnych, przyłączaniem nowych odbiorców, itd.). Enea Operator informuje o tych pracach z wyprzedzeniem  np. poprzez ogłoszenia prasowe, na swojej stronie internetowej lub też w inny sposób rozpowszechniony lokalnie na danym terenie.

Informacja

Witaj, korzystasz z przeglądarki ( bądź ustawień wyświetlania) w wersji niższej niż Internet Explorer 11. Z tego powodu strona może wyświetlać się niepoprawnie. Proponujemy wyświetlanie strony w przeglądarkach Mozilla Firefox oraz Chrome.